Ógleði

Lykilorð við ógleði

  • Hvíld
  • Vökvi
  • Hitaeiningar
  • Hreinlæti
  • Hreyfing

Morgunógleði á meðgöngu er algeng og oftar en ekki finna konur fyrir þessu fyrstu vikur meðgöngunnar. Ógleðin dregur oftast nær úr matarlyst. Það er tilgangslaust að borða holla fæðu ef þú kastar henni strax upp. Borðaðu mat sem þú getur haldið niðri þó að það sé ekki það hollasta. Löngun í mat getur verið leið náttúrunnar til að vernda móður og barn í meðgöngu og stundum getur ákveðin fæða rofið vítahring ógleðinnar. Gott er að taka fjölvítamín ef þú getur.

Ekki hefur nákvæmlega verið greint hvað veldur ógleði á meðgöngu. Eitt af því sem talið er geta verið sökudólgurinn er aukin hormónaframleiðsa, einkum estrogen og líkaminn á erfitt með að aðlagast þeim miklu breytingum sem verða. Í kringum fjórða mánuð meðgöngu fer hormónamagnið aftur lækkandi og þá dregur oft úr  ógleði og uppköstum. Hormónastyrkurinn fer svo vaxandi við fimm til sex mánaða meðgöngu og stundum aukast þá  ógleði og uppköst að nýju. Þessar hormónabreytingar hægja á meltingu en þegar maginn er lengi að tæmast eru auknar líkur á ógleði. Rannsóknir sýna að  aukning á hormónum hefur áhrif á efnaskipti líkamans sem leiðir til minnkunar á söltum en það hefur áhrif á og getur valdið ógleði og uppköstum. Aðrar rannsóknir telja að enzím sem festir fylgju og fóstur við legveginn geti valdið lækkun á blóðsykri sem leiði til ógleði. Einnig er talið að aukin næmni lyktarskyns geti leitt til ógleði og jafnvel uppkasta.

Bjargráð

  • Forðastu mat og lykt sem valda þér ógleði.
  • Borðaðu oft og lítið í einu, reyndu að forðast fitu, brasaðan og mikið kryddaðan mat.
  • Drekktu vel til að forðast þurrk og hægðatregðu t.d vatn, kamillute og rifsberjate.
  • Það hefur hjálpað sumum konum að borða sítrónu, drekka sítrónusafa eða lykta af þeim.
  • Stundaðu líkamsrækt eins og líkami þinn leyfir
  • Góð tannhirða getur dregið úr ógleði.
  • Það getur hjálpað að borða áður en farið er úr rúminu á morgnanna.
  • Minntu sjálfa þig á að þetta er tímabundið ástand.
  • Þiggðu alla hjálp sem þér býðst frá vinum og fjölskyldu.
  • Reyndu að draga úr streitu.
  • Hlustaðu á líkama þinn.
  • Láttu tilfinningar þínar í ljós, ef þú ræður ekki við aðstæður hikaðu ekki við að leita hjálpar.

Ef fyrri bjargráð duga ekki og þú ert slæm af ógleði og uppköstum og finnur fyrir eftirfarandi einkennum hafðu þá samband við ljósmóður og lækni því hægt er að meðhöndla ógleði og uppköst með lyfjum.

  • Heldur engu niðri, ekki heldur vökva.
  • Kastar upp blóði.
  • Finnur fyrir sjóntruflunum, svima eða yfirliði.
  • Minnkandi þvagútskilnaði.
  • Munnþurrki.
  • Erfiðleikar við öndun.
  • Andleg vanlíðan.

Gangi ykkur vel.

Janúar 2004,
Ingibjörg Eiríksdóttir, ljósmóðir og hjúkrunarfræðingur
Sesselja Ingólfsdóttir, ljósmóðir og hjúkrunarfræðingur
Úlfhildur Guðmundsdóttir, ljósmóðir

Heimildir

Bennett,V.R og Brown,L.K.(1996) Myles textbook for midwifes. Churchill Livingstone.

Gilbert,E.S. og Harmon, J.S.(1998) High risk pregnancy & delivery. Nosby, Inc.

Silverton, L.(1993). The art and science of midwifery. Prentic Hall.